Wordt verwacht in de nieuwste TKP

Leven als God in Frankrijk: lessen uit de Franse psychiatrie - Bob Cools

In Vlaanderen vergelijken we onze geestelijke gezondheidszorg (ggz) meestal met de Nederlandse, die zich op haar beurt spiegelt aan de ontwikkelingen in de Angelsaksische landen. Van wat er zich bij onze Waalse landgenoten afspeelt, hebben we een vager beeld, maar zij laten zich ongetwijfeld inspireren door de ontwikkelingen in Frankrijk, waarop wij Vlamingen nog minder zicht hebben. In een periode dat het zorgpersoneel van verschillende psychiatrische voorzieningen in Frankrijk staakt, biedt de publicatie  ̶  in september 2018  ̶  van het goed gedocumenteerde boek Psychiatrie : l’état d’urgence (Leboyer & Llorca, 2018) een kritisch en actueel overzicht van de stand van zaken in dat land. Het boek won de prestigieuze ’Prix Le Regard d’ Edgard 2018’ voor de beste politieke publicatie. De titel van het boek (vertaald: ’Psychiatrie: de noodtoestand’) zet meteen de toon voor scherpe zelfkritiek. Na inleidende gegevens over epidemiologie en het aanbod van geestelijke gezondheidszorgberoepen, volgen tien hoofdstukken over de historische achtergrond, de zorgorganisatie, stigmatisering, het diagnostisch en therapeutisch aanbod, de kinderpsychiatrie, gedwongen opname, gezondheidseconomie, buitenlandse ‘goede praktijken’ en wetenschappelijk onderzoek. Het slothoofdstuk bevat 25 voorstellen om aan deze noodtoestand een eind te maken en is het resultaat van overleg tussen 36 experts en vertegenwoordigers van patiëntenorganisaties.

 

Hermann Rorschach en Henry Murray: pioniers van de projectieve testdiagnostiek - Johan Vereycken

In 2017 verscheen de biografie van Hermann Rorschach en zijn befaamde test (Searls, 2017).  De biografie van Rorschach prikkelt de belangstelling voor de tweede coryfee van de projectieve testdiagnostiek, Henry Murray, wiens naam verbonden is met de Thematic Apperception Test (TAT). In deze bijdrage beschrijven we de levensloop van deze twee grondleggers van de projectieve testdiagnostiek, met speciale aandacht voor de fase waarin ze hun projectieve test ontwikkelden. We schetsen ook hun persoonlijkheid zoals die tot uiting komt in de biografieën en secundaire literatuur. We sluiten af met een beschouwing over de gelijkenissen en verschillen in hun leven en karakter, waarbij hun beider passie voor artistieke aspecten vooral in het oog springt.

 

Voedingspsychologie en Acceptance and Commitment Therapy (ACT) - Sara Bosman

In deze bijdrage wordt de plaats van voedingspsychologie en ACT beschreven binnen de functionele geneeskunde. Eerst wordt een aantal belangrijke voedingspsychologische principes, zoals het effect van een schommelende bloedsuikerspiegel op het concentratie- en energieniveau en de stemming, beschreven. De prevalentie van vitaminetekorten en de invloed hiervan op de aanmaak van neurotransmitters, het cytokinemodel van depressie en het werkingsgebied van de voedingspsycholoog komen aan bod. Tot slot gaat dit artikel dieper in op hoe moeilijk het veranderen van voedingsgewoonten is. ACT is een wetenschappelijk onderbouwde therapievorm die de cliënt vaardigheden aanleert in het omgaan met moeilijke gevoelens, gedachten en lichaamsgewaarwordingen die onvermijdelijk gepaard gaan met een verandering van het voedingspatroon.

 

Als je de ouder kwijt bent, dan help je het kind niet.”: gebruik van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling in de ggz - Laura N. Van der Helm, Marina F. Thomas, Karin Van Doesum, Leontien De Kwaadsteniet, Cilia L.M. Witteman

Kinderen van ouders met psychische problemen hebben een verhoogd risico op mishandeling en verwaarlozing. Daarom moeten hulpverleners in de Nederlandse geestelijke gezondheidszorg (ggz) hun cliënten vragen of ze kinderen hebben (Kindcheck), een inventaris maken van signalen van kindermishandeling in een officieel stappenplan (Meldcode huiselijk geweld en kindermishandling) en zorgwekkende gevallen melden bij Veilig Thuis (het meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling). Het is de vraag of in de klinische praktijk deze procedure vaak wordt gevolgd. In deze kwalitatieve studie beschrijven we belemmeringen die ggz-hulpverleners blijken te ervaren bij het opsporen en rapporteren van signalen van kindermishandeling en -verwaarlozing. We hebben semigestructureerde interviews afgenomen van tien hulpverleners in de (basis en gespecialiseerde) ggz. Transcripties hiervan zijn thematisch geanalyseerd en gemeenschappelijke thema’s zijn beschreven. Resultaten suggereren dat hulpverleners problemen ervaren bij het gebruiken van de Kindcheck en de Meldcode en dat deze mogelijk vaak niet worden gebruikt. Ook rapporteren ze niet vaak aan Veilig Thuis. Er bleken belemmeringen op vier gebieden: 1) kennis en ervaring, 2) de therapeutische relatie, 3) professionele samenwerking en 4) instrumenten en procedure.

 

We weten niet wat ziekte is  ̶  wat helemaal niet zo erg is - Andreas De Block, Michiel Poorthuis

Wie argumenteert tegen medicalisering wil graag laten zien dat de gemedicaliseerde condities ten onrechte als ziekte worden bestempeld. Deze critici menen dat die condities ‘eigenlijk’ normaal zijn. De vraag is echter of we ‘normaal’ wel zo eenduidig van ‘ziek’ kunnen onderscheiden. De resultaten van de filosofische methode die gewoonlijk ingezet wordt om te bepalen wat ‘ziekte’ is, de zogenaamde conceptuele analyse, laten zien dat dit niet vanzelfsprekend is. Van grensgevallen kan moeilijk bepaald worden of er al dan niet sprake is van een ziekte en het zijn precies de grensgevallen die veelal centraal staan in de discussie rondom medicalisering. We laten zien dat deze vaststelling niet consequent doordacht wordt door critici van medicalisering. Onze vaststelling impliceert geenszins dat de medicalisering onproblematisch is, maar het betekent wel dat de critici van die medicalisering vaak onjuiste filosofische aannames als uitgangspunt nemen.


Veranderingen in sociale veiligheid, competentiebeleving en depressieve gevoelens van basisschoolkinderen die aan het interventieprogramma Rots en Water deelnemen: een vergelijkingsstudie - Ellen Reitz, Esther Mertens, Monique Van Londen, Maja Deković

Deze studie onderzoekt veranderingen in sociale veiligheid (pesten en gepest worden), competentiebeleving (zelfregulatie, globaal zelfvertrouwen en sociale acceptatie) en depressieve gevoelens wanneer het interventieprogramma Rots en Water (R&W) wordt toegepast. Ook wordt  onderzocht of er sekseverschillen waren in de veranderingen. Een totaal van 1203 basisschoolleerlingen tussen de 7 en 14 jaar oud (M = 10,08; SD = 0,97; 48,6% meisjes) participeren  in het onderzoek; ze zijn afkomstig van 17 scholen. Wanneer de voor- en nameting apart voor de interventiegroep en de controlegroep worden vergeleken, rapporteren kinderen in de interventiegroep een afname in twee vormen van pesten, een afname in bijna alle vormen van gepest worden, een hogere mate van zelfregulatie, globaal zelfvertrouwen en sociale acceptatie en een afname van depressieve gevoelens. In de controlegroep worden slechts twee veranderingen gevonden. Wanneer verschillen tussen de interventiegroep en controlegroep in verandering over tijd worden onderzocht, blijkt dat zij verschillen wat betreft twee vormen van pesten (fysiek gepest worden, pesten ‘overig’), qua zelfregulatie en zelfvertrouwen en qua depressieve gevoelens. De leerlingen die R&W hebben  gevolgd, rapporteren grotere verbeteringen dan de leerlingen in de controlegroep. Er worden geen sekseverschillen gevonden in veranderingen over tijd tussen de verschillende groepen en ook niet binnen de interventiegroep. Het lijkt belangrijk om onderscheid te maken tussen verschillende vormen van pesten en gepest worden. De resultaten geven geen aanleiding voor een seksespecifieke aanpak van R&W. Implicaties voor vervolgonderzoek en de klinische praktijk worden besproken.

 

 

Recensies van de volgende boeken

-        Handboek persoonlijkheidsstoornissen bij ouderen – Jos delimon

-        Posttraumatische groei – Karl Andriessen

-        Leerboek seksuologie- Els Elaut

-        Sensomotorische psychotherapie bij traumaverwerking- Erik de Soir

-        Handboek lichte verstandelijke beperking en verslaving – Paul Van Deun

-        Vrees en angst begrijpen en behandelen vanuit het brein – Catherine Barbez

-        Handboek persoonlijkheidsstoornissen- Tim Bastiaens

-        Beter worden in je vak – Jos Delimon

 

 

 

 

 
Deel dit bericht
Deel dit bericht