Standpunt en advies mbt financiering eerstelijnspsychologische zorg binnen de netwerken

Riziv
De voorstellen en vooral communicatie rond de financiering van de eerstelijnspsychologische zorg binnen de netwerken deden heel wat stof opwaaien onder onze leden. Op deze pagina geven we u een overzicht van de tijdslijn waarbinnen dit voorstel tot stand is gekomen en het definitieve standpunt en advies van de VVKP.

Tijdslijn hoe dit voorstel nu tot stand is gekomen. 

  • 04.04.2014: wetsvoorstel Muylle wordt gestemd in de Kamer. De klinisch psycholoog wordt autonoom erkend als zorgverstrekker.
  • 18.09.2014: VVKP roept succesvol op om een terugbetaling van het RIZIV rond geprotocolleerde psychologische zorg bij CVS - patiënten te blokkeren. 
  • 11.10.2014: In het regeerakkoord wordt afgesproken om de wet van 04.04.2014 onverwijld uit te voeren. Een eventuele terugbetaling zal onderzocht worden. 
  • 28.05.2015: N-VA laat in het parlement een resolutie goedkeuren waarin ze stelt dat een terugbetaling voor klinisch psychologen enkel kan na verwijzing door de huisarts. VVKP reageert fors. 
  • 10.07.2016: de wet van 04.04.2014 wordt gewijzigd door minister Maggie De Block zodat ze uitgevoerd kan worden. Een professioneel stagejaar wordt toegevoegd voor de klinisch psychologen. Psychotherapie wordt definitief beschouwd als een gespecialiseerde behandelingsvorm voor klinisch psychologen, orthopedagogen en artsen. 
  • 12.05.2017: op haar jaarlijkse studiedag stelt VVKP haar voorstel tot financiering van de klinisch psychologische zorg voor aan de leden en de diverse stakeholders. 
  • 26.07.2017: aankondiging na de tussentijdse begrotingscontrole van de regering dat de zelfstandig psycholoog zal terugbetaald worden. Enkel de verwijzing door de huisarts en het budget van 22.5 miljoen € wordt kenbaar gemaakt
  • 30.07.17: VVKP reageert gematigd positief op deze eerste stap en vraagt verder betrokken te worden. 
  • Najaar 2017: Vanuit de divisie zelfstandige praktijkvoering worden verschillende voorstellen gedaan naar het kabinet: één daarvan omhelst het voorstel om het budget te gebruiken om het bestaande systeem uit de aanvullende verzekering uit te breiden, waardoor de tarieven vrij kunnen blijven. Een ander voorstel is de ontwikkeling van zogenaamde "welzijnscheques" waarbij de burger cheques zou kunnen aankopen (4 sessies aan 110 € per sessie) naar analogie met de loopbaancheques. 
  • 26.01.18: consultatieronde met het kabinet waaruit blijkt dat er reeds in de zomer van 2017 een politiek akkoord was rond de grote lijnen van deze terugbetaling. Met de VVKP - voorstellen kan geen rekening worden gehouden. 
  • 07.06.18: Uit het niets kondigt Maggie De Block aan dat er een akkoord is binnen de ministerraad om zelfstandig psychologen terug te betalen. De contouren van het plan worden eindelijk zichtbaar. VVKP-BFP reageert bijzonder scherp en negatief, want niet betrokken en onrealistische voorwaarden voor zelfstandig psychologen. 
  • zomer 2018: opstart technische werkgroep om dit voorstel om te zetten naar een conventie. VVKP wordt eindelijk betrokken, maar de grote pijnpunten kunnen niet gewijzigd worden want onderdeel van een ruimer politiek akkoord. VVKP roept haar leden op om niet in te tekenen. Zelfstandig psychologen kunnen immers geen kwaliteitsvolle zorg afleveren onder deze voorwaarden. 
  • September 2018: de technische werkgroep levert uiteindelijk op dat de terugbetaling een tijdelijk experiment is dat zal aflopen in 2022. Een begeleidingscommissie zal opgericht worden. Voor het eerst zullen klinisch psychologen een structuur krijgen binnen het RIZIV. 
  • Oktober 2018: onderhandelingen op het RIZIV tussen de psychiatrische ziekenhuizen en de verzekeringsinstellingen verlopen moeizaam. Blijkbaar zijn ook de andere stakeholders niet tevreden. 
  • November 2018: uit de eerste voorstellen van de netwerken blijkt dat men heel goed beseft dat deze onaantrekkelijke conventie maar weinig psychologen zal kunnen overtuigen. De netwerken doen dan ook bijkomende inspanningen om zelfstandig psychologen toch maar over de streep te trekken.
  • December 2018: VVKP, in overleg met de andere stakeholders, kan de minister overtuigen om niet langer te spreken van de terugbetaling van de zelfstandig psycholoog, maar de voorstelling van het project te herleiden tot zijn ware proportie: het toegankelijker maken van eerstelijnspsychologische zorg voor een beperkt deel van de burgers. Dit was belangrijk gezien het grote risico dat dergelijk model als basis zou gebruikt worden voor de toekomstige financiering van de vele zelfstandige praktijken van klinisch psychologen. 

 

Standpunt VVKP en adviezen

Het definitieve voorstel werd eindelijk in zijn juiste context geplaatst. Van een algemene terugbetaling van de zelfstandig psycholoog is geen sprake meer en dat was ook nooit mogelijk geweest met dit beperkte budget. Met het onverhoopte, maar zeer beperkte budget wordt een eerste voorzichtige stap gezet in het toegankelijker maken van eerstelijnspsychologische zorg voor een beperkt deel van de bevolking. De praktijken van onze collega's zelfstandigen worden gevrijwaard van een onwerkbaar en onrealistisch organisatie - en financieringsmodel. 

De manier waarop het voorstel wordt ingezet, maakt dat zelfstandige groepspraktijken hiervoor niet in aanmerking komen. Ook de beoogde doelgroep is geen doelgroep die op dit moment komt consulteren in de praktijken. Er hoeft dus niet meteen een bezorgdheid te zijn naar een vorm van "oneerlijke concurrentie". De huisartsen hebben immers al aangegeven de beperkte middelen te zullen aanwenden om hun meest kwetsbare doelgroepen te refereren. Vooralsnog kunnen deze doelgroepen nog niet terecht in de praktijken, hopelijk met de uitbreiding in de toekomst zal dit wel mogelijk zijn. 

Als VVKP zijn we duidelijk: dit model is geen werkbaar model voor de latere financiering van klinisch psychologische zorg. Deze zorg moet rechtstreeks toegankelijk zijn voor alle patiënten (samenwerking huisartsen: ja, verplichte doorverwijzing neen), ze moet billijk gefinancieerd worden opdat kwaliteit geleverd kan worden en in een netwerk met evenwichte partners gerealiseerd worden. Het huidig model is te zeer gelimiteerd door de beperkingen vanuit het budget en het politieke akkoord. Niettemin erkennen we de belangrijke stap die gezet wordt door eindelijk te spreken over het toegankelijker maken van psychologische zorg en de prioriteit voor eerstelijnspsychologische zorg. Alle stakeholders hebben het belang hier nu van erkend en ingezien dat er ernstige budgetten vrijgemaakt zullen moeten worden. Het kabinet bevestigde tijdens de infosessie nogmaals dat dit een experiment is, gelimiteerd door de politieke keuzes. Het enige element dat voor hen vast lag in de latere financiering is de link met de netwerken en geïntegreerde zorg. Hier zullen we verder mee aan de slag moeten gaan. Vanuit onze nieuwe positie in het RIZIV zullen we verder bouwen aan een structurele financiering van klinisch psychologische zorg die de discipline en het beroep recht doet. 

Als VVKP blijven wij kritisch staan tegenover dit voorstel en zijn we er voor alle psychologen, graag geven we u een aantal heel duidelijke adviezen mee.

1. Ben je actief als zelfstandige in een (groeps)praktijk? Dan laat je dit voorstel best voor wat het is. Financieel zal je er bij inschieten en je hoeft niet bezorgd te zijn over een vermindering in toestroom van je cliënten. Het gaat hier over een doelgroep die op dit moment niet in je praktijk komt consulteren. 

2. Ben je actief als zelfstandige in een huisartsenpraktijk, wijkgezondheidscentrum, sociaal huis of andere voorzieningen die beoogd worden met dit voorstel? Het heeft alleen zin in te tekenen wanneer de voorziening of het centrum waarin je actief bent ook je praktijkkosten voor hun rekening nemen. Immers, als je van dat beperkte budget van 45 €/sessie ook nog eens een afdracht moet doen, dan is het financieel helemaal onmogelijk. Twijfel je over wat men je voorstelt? Neem dan zeker contact op met VVKP om je te laten bijstaan!

3. Ben je actief als loontrekkende in bovenvermelde beoogde voorzieningen? Dan is het niet uitgesloten dat men je zal vragen, op zijn minst om een deel van je uren op te geven en te werken als zelfstandige in bijberoep. Opgelet, een dergelijke vraag is mogelijks in strijd met het arbeidsrecht. Wanneer je deeltijds werkt voor een werkgever, kan diezelfde werkgever je niet vragen om extra uren te presteren als zelfstandige. De fiscus zal hier mogelijks niet mee akkoord gaan omdat hierdoor sociale lasten ontweken kunnen worden. Dit dien je dus grondig te bevragen bij het sociale secretariaat van je werkgever en het lokale belastingkantoor! Uiteraard geldt in dat geval ook bovenstaand advies. Of het de moeite waard is om om te schakelen naar een volledig of deeltijds zelfstandig statuut is erg afhankelijk van je persoonlijke situatie. Raadpleeg dus in alle geval een boekhouder om dit voor jou te berekenen! Contacteer je plaatselijke kring om te vernemen van je collega's bij welke boekhouders men gunstige ervaringen heeft. 

De VVKP zal blijven ijveren voor alle klinisch psychologen - leefbaar werk en loon!

We zetten daarbij nog eens onze belangrijkste eisen in de verf:

  • rechtstreekse toegang naar alle klinisch psychologen op de eerstelijn - dus geen doorverwijzing
  • vrije keuze behandelaar door burger
  • indien prestatietarief dan minimum 75 € (bij voorkeur vrij tarief)
  • autonomie - dus geen paramedicalisering (wat een diagnose behandeling combinatie uitsluit).
 
Deel dit bericht
Deel dit bericht